Graspollen allergie: symptomen, oorzaken en behandeling

Een graspollenallergie is een allergische reactie op het stuifmeel van grassen. Het immuunsysteem ziet de pollen ten onrechte als schadelijk en reageert met klachten zoals niezen, een loopneus en jeukende, tranende ogen. De klachten treden vooral op tijdens het graspollenseizoen, dat in Nederland ongeveer van mei t/m juli loopt.

Infographic met een overzicht van alles wat je moet weten over hooikoorts.

Een informatieve infographic met als titel: "Wat je moet weten over Hooikoorts". Hierin wordt uitgelegd dat hooikoorts een overreactie van het immuunsysteem is op pollen van bomen, grassen en onkruiden.

Grassen zijn één van de meest voorkomende allergietriggers. Gras groeit bijna overal, niet alleen op weilanden, in natuurgebieden of in parken. Ook in de stad is gras nooit ver weg: grasveldjes voor spel en recreatie, bermen langs de weg en bij woonwijken natuurlijk de groene gazons in voor- en achtertuinen.

Dat klinkt mooi, tenzij je één van de vele Nederlanders bent voor wie vers gemaaid of bloeiend gras snotterige zomers vol genies en tranende ogen betekent. Hoe ga je om met je graspollenallergie zonder de hele tijd naar een zakdoek te grijpen? Hoe zorg je ervoor dat ook jij zorgeloos kan genieten van het mooie weer? Wij vertellen er meer over en geven je tips.

Wat zijn graspollen?

Bij een graspollenallergie ben je allergisch voor het stuifmeel van grassen. Dat stuifmeel wordt ook wel pollen genoemd. Het is een fijn poeder dat mannelijke planten vrijgeven als onderdeel van het voortplantingsproces. Net als veel bomen en onkruid zijn grassen afhankelijk van de wind om het stuifmeel te verspreiden. Een mannelijke plant kan zo een vrouwelijke plant bevruchten die verderop staat. Grassen pakken dit niet kleinschalig aan: de planten sturen elk jaar miljarden kleine graspollenkorrels de lucht in voor een voorspoedige voortplanting. Dit werkt heel goed voor het gras, maar het is ronduit vervelend voor mensen met een graspollenallergie.

 

Wat is een graspollenallergie?

Als gras in bloei staat kun je in contact komen met rondvliegende graspollen. Wanneer je allergisch bent voor pollen reageert je lichaam met een ‘overdreven’ reactie van het immuunsysteem. Je immuunsysteem denkt namelijk dat de pollen een schadelijke stof zijn. Het probeert de ‘indringers’ kwijt te raken. Het is dezelfde reactie die optreedt als het immuunsysteem een schadelijke indringer zoals een virus of bacterie probeert af te wenden. Het verschil is dat het bij een allergie eigenlijk om vals alarm gaat, je immuunsysteem is als het ware te actief. Zodra je immuunsysteem de graspollen detecteert gaat het ter verdediging bepaalde stoffen aanmaken. Dit veroorzaakt klachten.

Het ene gras is het andere niet. Je dacht misschien: gras = gras. Maar niks is minder waar, er zijn heel veel verschillende soorten. Het kan zijn dat je alleen bij de pollen van een specifieke soort een allergische reactie krijgt. Maar je kunt net zo goed voor meerdere soorten allergisch zijn. Als deze soorten op verschillende momenten in het jaar bloeien verlengt dat jouw ‘persoonlijke graspollenallergieseizoen’.

Verschillende soorten graspollenallergieën

Er zijn honderden verschillende grassoorten, maar slechts enkele zijn zeer allergeen. Dat wil zeggen dat een aantal soorten gras de belangrijkste veroorzakers zijn van graspollenallergieën. Dat zijn bijvoorbeeld:

  • Kropaar (kattengras)
  • Veldbeemdgras (veel gebruikt voor gazons, sportvelden)
  • Gewone glanshaver of Frans raaigras
  • Grote vossenstaart
  • Engels raaigras
  • Zachte dravik
  • Gewoon reukgras
  • Rietzwenkgras
  • Gewoon timotheegras
  • Wilde haver (Avena)
  • Gestreepte witbol (Yorkshire mist)

 

Infographic van een overzicht van algemene Nederlandse grassen

 

Verschillende soorten grassen groeien op verschillende plekken. Het kan zijn dat één of meerdere soorten in jouw buurt staan. Ga je op vakantie? Dan groeien er in het land van bestemming misschien weer hele andere soorten. Ook de bloeiperiode kan variëren.

 

Heeft het weer invloed op je graspollenallergie?

Ja zeker! Over het algemeen zijn er meer graspollen in de lucht als het droog is. Door het gebrek aan vocht in de lucht kunnen de stuifmeelkorrels zich makkelijker verspreiden. Warme, winderige dagen kunnen daarom garant staan voor flinke niesbuien.

Regen kan juist nuttig zijn als je hooikoorts (en een paraplu) hebt. Een bui spoelt de graspollen namelijk weg. Uitzondering op de regel zijn plotselinge stormen die gepaard gaan met flinke buien in het graspollenseizoen. De regendruppels kunnen dan de pollen op de grond openbreken en de storm kan het stuifmeel verspreiden. Als je last hebt van een graspollenallergie kan je hierdoor direct klachten ervaren.

Een graspollenallergie is een specifieke vorm van hooikoorts. Maar als je hooikoorts hebt hoef je niet perse (alleen) allergisch te zijn voor graspollen. Lees alles over hooikoorts.

Het graspollenseizoen

De allergieperiode voor graspollen neemt een aantal maanden in beslag. Het begint al vanaf mei en het eindigt voor de meesten pas in juli. Sommige grassoorten kunnen zelfs tot laat in het zomerseizoen stuifmeel afgeven. De piek van het graspollenseizoen is vaak in juni.

Het kan voorkomen, wanneer het een periode lang heeft geregend, dat de graspollen langzamer of later tot bloei komen. Hierdoor heb je dus langer last van je allergie voor graspollen. Als het lange tijd warm is zullen de grassen sneller tot bloei komen en dus ook sneller uitgebloeid zijn waardoor het seizoen korter kan uitpakken.

Pollenkalender

  • Bomen
  • Grassen
  • Onkruiden
Boompollen
Grassen
Onkruiden
Jan Feb Mrt Apr Mei Jun Jul Aug Sep Okt Nov Dec
Jan Feb Mrt Apr Mei Jun Jul Aug Sep Okt Nov Dec
  • Mogelijk pollen aanwezig
  • Voor- en nabloei periode
  • Bloeiperiode

Symptomen van een graspollenallergie

Mensen die allergisch zijn voor gras hebben vaak allergische rinitis (ontsteking neusslijmvlies) of hooikoorts. Veel voorkomende symptomen daarbij zijn:

  • Verstopte neus
  • Loopneus
  • Niezen
  • Jeukende neus
  • Postnasale drip (overtollig slijm dat langs de achterkant van je keel naar beneden beweegt)

Als je een allergie voor graspollen hebt kun je ook last krijgen van deze symptomen:

Direct contact met gras kan ook een jeukende rode huid veroorzaken. Dit wordt ook wel ‘grasuitslag’ genoemd. Het komt minder vaak voor dan de andere symptomen.

 

Let op deze voedingsmiddelen als je een graspollenallergie hebt

Als je allergisch bent voor gras kun je last krijgen van zogeheten kruisreacties met eten. Dit wordt het Pollen Voedsel Syndroom (PFAS) of het oraal allergiesyndroom (OAS) genoemd. Vooral bij een pollenallergie voor de grassoorten timotheegras en kropaar kun je hier last van hebben.

Last van meerdere allergieën of last van een kruisreactie? Download op onze website het overzicht van de meest voorkomende kruisreacties.

Bij een allergie reageert je lichaam altijd op een eiwit. Dit kan een eiwit zijn uit stuifmeel (pollen), maar ook een eiwit uit een voedingsmiddel. Een kruisreactie vindt plaats omdat de allergene eiwitten in eten en het stuifmeel op elkaar lijken. Je immuunsysteem reageert dan op beide eiwitten. Als je allergisch bent voor gras kun je hierdoor een milde reactie in het gezicht, bij de mond, de keel of de lippen krijgen bij het eten van bepaalde soorten verse groenten of fruit. Het gaat dan vaak om:

  • Aardappel
  • Gerst
  • Haver
  • Meloen
  • Peulvruchten met name pinda
  • Paprika
  • Rogge
  • Soja
  • Tarwe
  • Tomaat
  • Wortel

Warmte kan helpen bij het afbreken van de eiwitten die het Pollen Voedsel Syndroom veroorzaken. Hierdoor heb je waarschijnlijk geen of minder last van de kruisreactie als het voedsel is verhit.

Tip: bak, kook of stoom de voedingsmiddelen die een kruisreactie kunnen veroorzaken voordat je ze eet. Dan veroorzaken ze hoogstwaarschijnlijk geen klachten. Producten uit blik (die zijn al verhit geweest) of gepasteuriseerd vruchtensap geven om dezelfde reden vaak ook geen problemen.

 

De diagnose van een graspollenallergie

Komen de symptomen je bekend voor? En heb je er voornamelijk last van als er grassen in bloei staan? Neem in dat geval contact op met je (huis)arts. Je arts zal je verschillende vragen stellen. De volgende stap is vaak het doen van een allergietest. Dat is meestal een huidpriktest of bloedtest. Is er inderdaad sprake van een graspollenallergie? Dan kan er gekeken worden naar manieren om jouw graspollenallergie beter onder controle te krijgen, zodat je er minder hinder van ondervindt. Je krijgt dan bijvoorbeeld preventie- en behandeltips.

Hoe laat je een graspollenallergie vaststellen?

Om zeker te weten of je klachten door graspollen komen, laat je dit vaststellen door je huisarts of een allergiespecialist, zoals een allergoloog of KNO-arts. Met een anamnese formulier met vragen en een gerichte test zien zij precies waar je lichaam op reageert. Je kunt ook een online huisarts van OneTwoDigital raadplegen voor een diagnose, dit wordt ook gewoon vergoed vanuit het basispakket.

A doctor writing notes while a patient observes.

4 manieren om symptomen van je graspollenallergie te beheersen

Allergieën kunnen een grote impact hebben op je dagelijkse leven. Hoewel het moeilijk is om graspollen te vermijden zijn er manieren om tijdens het graspollenallergieseizoen de controle te behouden en zo min mogelijk hinder te ondervinden. Dit kun je doen:

  • Houd de pollenniveaus in de gaten
  • Houd ramen gesloten
  • Ga goed voorbereid naar buiten
  • Maak van je huis een veilige haven

 

Houd de pollenniveaus in de gaten met de pollenradar

De eenvoudigste manier om de blootstelling aan pollen te beperken is door binnen te blijven wanneer de pollenniveaus het hoogst zijn. Gelukkig hoef je niet zelf uit te vogelen wanneer er veel graspollen rondzweven. Met de pollenradar kun je het dagelijkse pollengehalte in jouw regio bekijken. Door na te gaan hoe het pollenniveau er de komende tijd uitziet kun je makkelijker plannen wanneer je iets buiten de deur wilt ondernemen. Zo kun je zien of een wandeling in het park vandaag wel zo verstandig is. Ook kun je van tevoren bepalen of je eventuele medicatie wilt gebruiken of een dag binnen wilt blijven.

Tip: over het algemeen zijn de pollenniveaus in de vroege ochtend, avond en op windstille of bewolkte dagen lager.

 

Houd ramen gesloten

Staat er een grassoort vol in bloei waar jij allergisch voor bent? Dan kun je het beste de ramen gesloten houden. Het effect is heel simpel: de pollen dringen je huis niet binnen, waardoor je in ieder geval binnen geen klachten ondervindt. Je ramen lange tijd dicht moeten houden kan natuurlijk vervelend zijn, zeker als het warm weer is. Je kunt dan overwegen om airconditioning te nemen. Ook kun je de gordijnen dichthouden. Zeker als je gedurende de dag niet thuis bent is dit een eenvoudige en energiezuinige manier om de temperatuur niet te snel te laten oplopen. Check eventueel eerst het graspollenniveau voordat je besluit de ramen dicht te houden.

 

Ga goed voorbereid naar buiten

Het kan handig zijn om de omgeving goed in kaart te hebben: waar staan allergie-opwekkende grassen? Welke plekken kun je beter een bepaalde periode van het jaar vermijden? Graspollen helemaal ontlopen zit er waarschijnlijk niet in. Maar je ertegen beschermen kun je wel! Tip: draag een hoed en een zonnebril om de pollen uit je ogen te houden. Last van allergische uitslag bij de aanraking van gras? Dan kun je die korte broek of dat rokje beter inruilen voor een lange broek.

Onze allergie app

Krijg informatie over je astmatriggers met een pollenkalender en dagelijkse pollenlevels. De app geeft ook informatie over weer- en luchtkwaliteit en geeft je meer inzicht in je allergie.

Download nu de gratis app

 Iemand kijkt op de klarify app om de pollenniveau’s en de luchtkwaliteit te checken. Beiden kunnen namelijk astma uitlokken.

Maak van je huis je veilige haven

Dit advies gaat wat verder dan alleen de ramen dicht houden. Je kunt namelijk nog meer doen om je huis, of in ieder geval een aantal kamers, pollenvrij te houden. Dit helpt:

  • Kleed je om als je thuiskomt en laat je schoenen bij de deur staan.
  • Was buitenkleding en beddengoed regelmatig en gebruik een wasdroger of hang de was binnen op, nooit buiten.
  • Huisdieren kunnen ook graspollen binnenbrengen, kam ze regelmatig (of laat dit doen) en houd ze uit je slaapkamer.
  • Neem een douche en was je haar voor het slapen gaan.
  • Stofzuig vaak. Misschien is het niet je favoriete huishoudelijke klus, maar het helpt wel!

 

Medicatie en symptoombestrijding bij graspollen allergie

Het minimaliseren van je blootstelling aan gras is mogelijk niet voldoende om graspollenallergie symptomen onder controle te houden. Bij een allergische reactie doet je immuunsysteem heel erg zijn best om zich te ontdoen van de graspollen die je zojuist hebt ingeademd. Het doet dat door ontstekingen te creëren die op hun beurt weer vervelende symptomen veroorzaken. Een aantal geneesmiddelen en medische hulpmiddelen zijn erop gericht om de symptomen te verlichten. Ieder middel doet dat op net een andere manier. De volgende vrij verkrijgbare middelen kunnen verlichting geven:

  • Antihistaminica blokkeren de werking van histamine.
  • Decongestiva kunnen helpen om een verstopte neus te verlichten.
  • Slijmoplossers zijn bedoeld om het slijm te verdunnen, zodat dit makkelijker te verwijderen is.

Let op: lees altijd eerst de bijsluiter of gebruiksaanwijzing voordat je een geneesmiddel of medisch hulpmiddel gebruikt.

 

Antihistaminica

De meest voorkomende symptoomverlichter bij graspollenallergieën is antihistaminica. Dit blokkeert de histamine die je lichaam afgeeft als onderdeel van de allergische reactie. Dit kan symptomen zoals niezen, jeuk en een loopneus helpen verminderen. Antihistaminica zijn er in verschillende sterktes en vormen, zoals:

  • Tabletten
  • Oogdruppels
  • Neussprays

 

Decongestiva

Decongestiva helpen een verstopte neus te verlichten. Ze zijn verkrijgbaar als druppels of neusspray en mogen voor een korte tijd gebruikt worden, vaak niet meer dan een paar dagen per keer. Het gaat dan bijvoorbeeld om een geneesmiddel zoals neusspray met xylometazoline. Je kunt ook kiezen voor een neusspray met zoutoplossing. Dit medische hulpmiddel kun je langer gebruiken.

 

Slijmoplossers

Slijmoplossers kunnen ook verlichting geven. Deze bevatten bijvoorbeeld acetylcysteïne. Zo’n geneesmiddel helpt om het slijm te verdunnen zodat je het makkelijker kunt ophoesten.

Lees meer over symptoombestrijding bij allergieklachten.

 

Immunotherapie

Immunotherapie voor allergieën is een behandeling die ervoor zorgt dat de reactie van je immuunsysteem op de stof waarvoor je allergisch bent verandert. Dit gebeurt door je immuunsysteem bloot te stellen aan de (juiste hoeveelheid) allergenen. Je lichaam wordt dan tolerant gemaakt. En dan kun je, in het geval van een graspollenallergie, minder tot geen last meer hebben van een loopneus, jeukende ogen, hoesten of benauwdheid.

Lees meer over immunotherapie.

Naar een arts

Wil je graag medisch advies over wat je kunt doen aan je graspollenallergie? Vind hier de dichtstbijzijnde allergiespecialist.

Is een gazon een no-go bij een graspollenallergie?

Dat hangt af van de ernst van de symptomen van jouw graspollenallergie. Het ligt er ook aan voor welke soort(en) gras je precies gevoelig bent. Sommige soorten gras zijn sowieso niet of minder allergie-opwekkend, denk hierbij aan hybride soorten (gekruiste soorten) of vrouwelijke planten (die bloeien niet). Vraag eventueel om advies bij een tuincentrum of hovenier met kennis van zaken.

Tip: sommige variëteiten, bekend als bosgrassen, bloeien pas wanneer ze ongeveer 30 centimeter hoog zijn. Pas als ze bloeien komen er pollen vrij. Door jouw gazon op bijvoorbeeld 5 centimeter hoogte te houden, voorkom je dat het gras gaat bloeien en dat pollen zich gaan verspreiden.

Wat voor soort gazon je ook hebt, vraag een familielid of vriend(in) die geen graspollenallergie heeft het gras voor je te maaien. Of draag een beschermend masker of mondkapje (fijnstofmasker) en goed bedekkende kleding als je het zelf doet. Zorg ervoor dat de ramen tijdens het maaien, en een paar uur daarna, gesloten zijn. Zo voorkom je een allergische reactie binnenshuis.

 

Veelgestelde vragen over graspollen allergie

Wat zijn graspollen?

Graspollen zijn de stuifmeelkorrels die grassen tijdens hun bloei afgeven. Het is een fijn poeder dat via de wind wordt verspreid zodat grassen zich kunnen voortplanten. Mensen met een graspollenallergie reageren allergisch op het eiwit in deze pollen.

In welke maanden heb je last van graspollen?

Het graspollenseizoen loopt in Nederland grofweg van mei tot en met juli, met de piek meestal in juni. Bij warm en droog weer zijn de klachten vaak heftiger, terwijl regen de pollen juist tijdelijk uit de lucht spoelt.

Hoe lang duurt het graspollenseizoen?

Het seizoen beslaat een aantal maanden, van ongeveer mei t/m juli. Sommige grassoorten geven tot laat in de zomer nog stuifmeel af. Hoe lang je precies last houdt, hangt af van het weer en van de grassoorten waarvoor je gevoelig bent.

Hoe lang bloeien grassen?

De meeste grassen bloeien in de late lente en de zomer. Per soort verschilt de bloeiperiode, en doordat verschillende grassoorten na elkaar bloeien kan de totale periode met graspollen meerdere maanden duren.

Hoe lang heb je last van een graspollenallergie?

Zolang er graspollen in de lucht zitten kun je klachten houden, dus ongeveer van mei t/m juli. Op dagen met veel pollen, vooral bij warm en winderig weer, zijn de klachten het sterkst. Met medicatie en preventie kun je ze gedurende het seizoen flink beperken.

Wat kun je doen tegen graspollen?

Beperk je blootstelling door de pollenradar te volgen, op piekdagen je ramen gesloten te houden en na het buiten zijn te douchen. Daarnaast helpen vrij verkrijgbare middelen zoals antihistaminica. Bij hardnekkige klachten kan je huisarts andere medicatie of immunotherapie bespreken.

 

Welke grassen veroorzaken hooikoorts?

Van de honderden grassoorten zijn er maar enkele sterk allergeen. De belangrijkste veroorzakers zijn onder andere kropaar, veldbeemdgras, Engels raaigras, timotheegras en gestreepte witbol.

Hoe weet ik of ik allergisch ben voor graspollen?

Twijfel je, neem dan contact op met je huisarts. Die kan een allergietest doen, meestal een huidpriktest of een bloedtest, om vast te stellen of je allergisch bent en voor welke pollen precies.

 

Wat is het verschil tussen hooikoorts en een graspollenallergie?

Hooikoorts is de verzamelnaam voor een allergie voor pollen van grassen, bomen of kruiden. Een graspollenallergie is dus een specifieke vorm van hooikoorts. Heb je vooral in het late voorjaar en de zomer klachten, dan wijst dat vaak op gras.

Wat zijn graspollen?

Graspollen zijn de stuifmeelkorrels die grassen tijdens hun bloei afgeven. Het is een fijn poeder dat via de wind wordt verspreid zodat grassen zich kunnen voortplanten. Mensen met een graspollenallergie reageren allergisch op het eiwit in deze pollen.

In welke maanden heb je last van graspollen?

Het graspollenseizoen loopt in Nederland grofweg van mei tot en met juli, met de piek meestal in juni. Bij warm en droog weer zijn de klachten vaak heftiger, terwijl regen de pollen juist tijdelijk uit de lucht spoelt.

Hoe lang duurt het graspollenseizoen?

Het seizoen beslaat een aantal maanden, van ongeveer mei t/m juli. Sommige grassoorten geven tot laat in de zomer nog stuifmeel af. Hoe lang je precies last houdt, hangt af van het weer en van de grassoorten waarvoor je gevoelig bent.

Hoe lang bloeien grassen?

De meeste grassen bloeien in de late lente en de zomer. Per soort verschilt de bloeiperiode, en doordat verschillende grassoorten na elkaar bloeien kan de totale periode met graspollen meerdere maanden duren.

Hoe lang heb je last van een graspollenallergie?

Zolang er graspollen in de lucht zitten kun je klachten houden, dus ongeveer van mei t/m juli. Op dagen met veel pollen, vooral bij warm en winderig weer, zijn de klachten het sterkst. Met medicatie en preventie kun je ze gedurende het seizoen flink beperken.

Wat kun je doen tegen graspollen?

Beperk je blootstelling door de pollenradar te volgen, op piekdagen je ramen gesloten te houden en na het buiten zijn te douchen. Daarnaast helpen vrij verkrijgbare middelen zoals antihistaminica. Bij hardnekkige klachten kan je huisarts andere medicatie of immunotherapie bespreken.

Welke grassen veroorzaken hooikoorts?

Van de honderden grassoorten zijn er maar enkele sterk allergeen. De belangrijkste veroorzakers zijn onder andere kropaar, veldbeemdgras, Engels raaigras, timotheegras en gestreepte witbol.

Hoe weet ik of ik allergisch ben voor graspollen?

Twijfel je, neem dan contact op met je huisarts. Die kan een allergietest doen, meestal een huidpriktest of een bloedtest, om vast te stellen of je allergisch bent en voor welke pollen precies.

Wat is het verschil tussen hooikoorts en een graspollenallergie?

Hooikoorts is de verzamelnaam voor een allergie voor pollen van grassen, bomen of kruiden. Een graspollenallergie is dus een specifieke vorm van hooikoorts. Heb je vooral in het late voorjaar en de zomer klachten, dan wijst dat vaak op gras.

We helpen je graag!

Bedankt voor het lezen van ons artikel over graspollen. We horen graag wat je ervan vindt! Als je vragen hebt of jouw verhaal over het leven met een graspollenallergie wilt delen, neem dan contact met ons op of ga naar on Facebook, Instagram of YouTube.

Op allesoverallergie.nl maken wij wetenschappelijk onderbouwde informatie over allergie eenvoudig beschikbaar. De kennis die wij hebben opgedaan, delen wij graag met zoveel mogelijk mensen. Zo kunnen wij mensen met allergie waar mogelijk helpen. Om dit goed te kunnen doen, gebruiken wij actuele en betrouwbare informatiebronnen. Onze informatie wordt door gezondheidsprofessionals beoordeeld, voordat wij deze delen. De redactie van allesoverallergie.nl streeft ernaar om altijd nauwkeurig, duidelijk en objectief te communiceren. In dit redactiebeleid staat hoe wij dat doen.

 

Medisch beoordeeld op 30-06-26