Wat is een behandeling met allergie immunotherapie?

Heb je veel last van allergieklachten en vraag je je af of allergie immunotherapie iets voor jou kan zijn? Allergie immunotherapie is een behandeling die je immuunsysteem kan helpen om toleranter te reageren op de stof waarvoor je allergisch bent.

Misschien merk je dat je vaak moe bent, moeilijker ademt of bepaalde activiteiten vermijdt door je klachten. Dat kan behoorlijk invloed hebben op je dagelijks leven. Het is belangrijk om te weten dat je hier niet alleen in staat. Jouw arts kan met je meedenken over wat jou kan helpen en of allergie immunotherapie voor jou een mogelijkheid is.

Bij allergie immunotherapie krijgt je immuunsysteem heel voorzichtig kleine hoeveelheden van de stof waarvoor je allergisch bent. Zo’n stof heet een allergeen, bijvoorbeeld stuifmeel, huisstofmijt, insectengif of huidschilfers van huisdieren. Stap voor stap leert je lichaam dat deze stof eigenlijk onschadelijk is, zodat je klachten kunnen afnemen.^1,2

De behandeling is beschikbaar voor verschillende allergieën en kan worden gegeven als smelttabletten of injecties. Welke vorm het beste bij je past, hangt af van je allergie, je leeftijd en je persoonlijke situatie.² Je hebt altijd een allergiediagnose en een recept van een arts nodig.

Allergie immunotherapie is een behandeling waarbij je regelmatig een kleine hoeveelheid van de stof krijgt die je allergie veroorzaakt. Zo’n stof heet een allergeen en is in feite onschuldig.¹ Denk aan boompollen, graspollen, huisstofmijt of huidschilfers van katten.

Doordat je herhaalt en gecontroleerd kleine hoeveelheden van het allergeen krijgt, maakt je lichaam minder immunoglobuline E-antistoffen aan (deze zorgen normaal voor allergische reacties) en juist meer van de beschermende IgG-antistoffen.^1-4 Daarnaast zorgen speciale afweercellen ervoor dat ontstekingen worden afgeremd, waardoor je lichaam rustiger kan reageren.¹

Door herhaalde toediening, leert je immuunsysteem dat het allergeen geen gevaar is voor je lichaam.¹ Deze behandeling heeft drie tot vijf jaar de tijd nodig.

Bespreek met je (huis)arts of allergiespecialist of deze behandeling geschikt is voor jou. Dat hangt bijvoorbeeld af van de stof waarvoor je allergisch bent, je leeftijd en je persoonlijke omstandigheden.

Wat is desensibilisatie?

Een behandeling met allergie immunotherapie wordt ook wel desensibilisatie, hyposensibilisatie, hooikoortsimmunotherapie, immuuntherapie of allergievaccinatie genoemd. Hoewel de termen verschillen, verwijzen ze meestal naar dezelfde behandelvorm.

‘Desensibiliseren’ betekent letterlijk dat iemand minder gevoelig wordt gemaakt voor bepaalde stoffen. Bij een allergie houdt dit in dat het immuunsysteem geleidelijk leert minder heftig te reageren op de stof waarvoor je allergisch bent.

Wanneer is allergie immunotherapie niet mogelijk?

Voordat je arts allergie immunotherapie voorstelt, kijkt je arts goed naar je medische voorgeschiedenis. Soms is deze behandeling niet geschikt, bijvoorbeeld als je bepaalde ernstige of instabiele chronische aandoeningen hebt of als je medicijnen gebruikt die niet goed samengaan met allergie immunotherapie.

Het kan ook zijn dat eerst duidelijk moet worden voor welke stof je precies allergisch bent. Je arts bespreekt met je wat in jouw situatie veilig en mogelijk is.^1,2

Als je met de behandeling gaat beginnen, lees dan ook altijd de bijsluiter. Daarin staat precies beschreven waar je op moet letten.

Hoe weet je of allergie immunotherapie werkt?

Wanneer je resultaat merkt van allergie immunotherapie, verschilt per persoon. De behandeling duurt over het algemeen zo'n drie tot vijf jaar. Meestal worden de klachten minder na 1 jaar behandelen. Soms gaat het sneller.¹ Deze periode is nodig om je lichaam te laten wennen aan de stof waarvoor je allergisch bent.

Allergie immunotherapie is in Nederland beschikbaar voor de volgende allergieën:

• Hooikoorts door pollen van bomen of grassen
• Huisstofmijt
• Katten
• Insectengif van bijen of wespen

Je arts kan je meer vertellen over de mogelijkheden.

Allergie immunotherapie kan worden gegeven in de vorm van injecties net onder de huid of smelttabletten die je onder de tong neemt. Beide vormen bevatten de stof waar je allergisch voor bent. Je krijgt regelmatig een lage dosis, zodat je afweersysteem leert om deze stof te tolereren.¹ Hieronder lees je de verschillen tussen tabletten en injecties.

Allergie immunotherapie tabletten

Tabletten zijn een praktische vorm van immunotherapie. Ze zijn momenteel alleen beschikbaar voor de behandeling van verschillende luchtwegallergieën. Bij de meeste mensen duurt de behandeling ongeveer drie jaar.

Je arts kan je meer vertellen over de behandeling en hoe vaak je de tabletten moet nemen. Lees voor je begint de bijsluiter zorgvuldig door.

Waarom neem je allergie immunotherapie tabletten onder de tong?

Allergie immunotherapie tabletten bevatten een extract uit de stof waar je allergisch voor bent. Het is belangrijk de tablet niet direct door te slikken, omdat deze dan meteen oplost in je speeksel en de werkzame stof in je spijsverteringskanaal te snel wordt afgebroken. Als je de tablet onder je tong legt, kan je lichaam de werkzame stof opnemen en je immuunsysteem stap voor stap trainen. Houd de tablet dus minstens 1 minuut onder je tong voordat je deze doorslikt.^6,7,8

Waar neem je allergie immunotherapie tabletten in?

De eerste keer krijg je de tablet altijd in het ziekenhuis of in de praktijk van je arts. Daarna wacht je 30 minuten in de wachtkamer. Je arts moet namelijk in de gaten houden hoe je lichaam op de tablet reageert. Daarna kun je de tabletten zelf innemen, bijvoorbeeld thuis of op je werk. Tijdens de behandeling zie je je arts af en toe om samen te kijken hoe het gaat en hoe lang je de therapie voortzet.⁶

Hoe vaak neem je allergie immunotherapie tabletten in?

Meestal neem je elke dag 1 tablet. Je kunt de tablet het beste elke dag op hetzelfde moment nemen, bijvoorbeeld vlak voor het ontbijt of voordat je je tandenpoetst. Je kunt de tablet ook op een ander vast moment op de dag innemen dat voor jou goed werkt. Het belangrijkste is dat je een vast moment kiest dat je goed kunt volhouden. Een volledige behandeling duurt minstens 3 jaar.⁶ Omdat de behandeling lang duurt, helpt zo’n vast innamemoment om de behandeling goed vol te houden.

Was en droog je handen goed voordat je de tablet aanraakt, omdat de tabletten kunnen oplossen op vochtige vingers.⁶ De tablet lost ook snel op in speeksel, daarom is het belangrijk dat je hem direct onder je tong legt.⁶ Laat de tablet daar minstens 1 minuut liggen voordat je deze doorslikt, zodat je lichaam de werkzame stof goed kan opnemen.⁶ Eet of drink daarna 5 minuten niets.

Volg altijd de aanwijzingen van je arts of de informatie in de bijsluiter.

Allergie immunotherapie injecties

Jouw arts kan je ook voorstellen om te kiezen voor onderhuidse injecties. Deze zijn beschikbaar voor luchtwegallergieën en insectengifallergie. De duur van de behandeling is zo’n drie tot vijf jaar.

Waar krijg je de injecties?

De eerste injecties worden toegediend in het ziekenhuis. Daarna kun je de injecties ook bij je huisarts krijgen. Je krijgt de injectie meestal in je bovenarm of been. Daarna moet je 30 minuten wachten, zodat je arts kan kijken hoe je lichaam reageert.⁹

Hoe vaak moet je een injectie krijgen?

In het begin heb je te maken met een instelfase. In deze periode krijg je injecties toegediend waarbij elke volgende injectie steeds een iets hogere dosering bevat. Heb je de hoogste dosering bereikt dan volgt de onderhoudsfase. Tijdens deze fase krijg je de injectie minder frequent toegediend en blijft de hoeveelheid hetzelfde, de zogenaamde onderhoudsdosering.

Het exacte schema kan per merk verschillen. Je arts bespreekt met je hoe vaak jij de injecties krijgt en welk schema voor jou het meest geschikt is.⁹

Het is belangrijk om het injectieschema van de arts zo goed mogelijk te volgen. Als je een injectie mist, kan dat invloed hebben op de effectiviteit van de behandeling.⁵ Je arts kan dan advies geven over hoe je verder moet, bijvoorbeeld door te bepalen wanneer je de volgende injectie krijgt en of een lagere dosering nodig is.⁵

Kun je immunotherapie voor meerdere allergieën tegelijk nemen?

Ja, het is soms mogelijk om meerdere allergieën tegelijk te behandelen. Of dat kan, hangt af van de vorm van allergie immunotherapie en van jouw persoonlijke situatie. Bij sommige mensen kunnen meerdere allergenen in één behandeltraject worden opgenomen, terwijl andere combinaties minder geschikt zijn.

Factoren zoals de ernst van jouw klachten, de betrokken allergenen en de gekozen toedieningsvorm spelen daarbij een rol. Als je voor meerdere stoffen allergisch bent, kun je die soms tegelijk behandelen. Bespreek altijd met je arts welke mogelijkheden voor jou veilig en effectief zijn. ^1,13

Wat te doen bij een ernstige allergische reactie?

Soms kan er bij gebruik van medicatie een ernstige allergische reactie ontstaan. Je arts begeleid je daarom altijd bij het eerste gebruik. Na de behandeling wacht je in de wachtkamer om te kijken of je lichaam niet te heftig reageert.^2,10,11

De medicijnen komen in aanmerking voor vergoeding vanuit het basispakket van de zorgverzekeraar. De kosten van de therapie gaan af van het eigen risico.¹²

Heb ik een verwijzing van een arts nodig om naar een allergiespecialist te gaan?

Als je je allergie wilt laten behandelen, ga je altijd eerst naar je huisarts. Indien nodig kan je huisarts je doorverwijzen naar een allergiespecialist in het ziekenhuis, bijvoorbeeld in de polikliniek allergologie of KNO. De specialist heeft vaak meer opties voor behandeling en zal deze met je bespreken. De specialist begeleid je gedurende de hele behandeling.

Allergie immunotherapie traint je immuunsysteem opnieuw door je op een gecontroleerde manier bloot te stellen aan de stof waar je allergisch voor bent.

De therapie is beschikbaar voor gras- en boompollen, insectensteken, huisstofmijt en huidschilfers van huisdieren. Je kunt kiezen voor tabletten of injecties. De vorm hangt af van je trigger (de stof die je klachten veroorzaakt), je leeftijd en je persoonlijke situatie. De behandeling duurt ongeveer drie tot vijf jaar.

Voor het beste resultaat is het belangrijk om tabletten of injecties volgens het schema van je arts te gebruiken. Soms kunnen in het begin milde bijwerkingen ontstaan, zoals lokale roodheid of lichte irritatie. Ernstige bijwerkingen zijn zeldzaam, maar meld nieuwe of ongebruikelijke klachten altijd aan je arts.

Voor de juiste diagnose en behandeladvies adviseren we je naar de arts te gaan.

Laatst medisch beoordeeld op 07.01.2026