Noten en Pinda-Allergie

Ben je allergisch voor noten of pinda's? 

Heb je na het eten van noten al binnen een paar minuten klachten aan je huid of gezicht? Krijg je symptomen zoals bijvoorbeeld kleine mondblaasjes, huidklachten, tranende ogen, benauwdheid, een loopneus en/of zwellingen in gezicht en keel? Dan heb je kans dat je last hebt van een bepaalde mate van notenallergie.

Ook zijn er mensen die last krijgen van hun luchtwegen na het eten van noten. In sommige gevallen kan het zelfs lijden tot een zeer hevige allergische reactie. Dit wordt anafylaxie genoemd en is de meest heftige reactie van het lichaam op het consumeren van noten. Het begint vaak met een tintelend gevoel in de mond en als er niet snel wordt ingegrepen, kan iemand in shock raken en in het meest extreme geval kan dit leiden tot de dood.

Is een pinda een noot? 

Nee. Noten zijn boomvruchten, hiertoe behoren de amandel, hazelnoot en walnoot. Pinda’s worden door veel mensen ook tot de noten gerekend, maar dit is echter niet waar. De pinda groeit niet aan een boom maar groeit als een peul aan een struik op de grond. Soja is een ander voorbeeld van een peulvrucht. Je kunt net zo goed allergisch zijn voor peulen. Zowel noten als pinda’s zitten namelijk barstens vol vetten en eiwitten waar mensen met allergie niet tegen kunnen – vandaar dat wij hier spreken over een noten en pinda-allergie.

Alhoewel sommige mensen denken dat een kokosnoot ook deze allergie veroorzaakt, is dit echter niet het geval. Een kokosnoot behoort tot de categorie steenvruchten die als kenmerk een harde pit in het hart hebben net als abrikozen, perziken, pruimen en bijvoorbeeld olijven.

Wat is precies een noten en pinda-allergie? 

Deze allergie heeft een aantal ziekteverschijnselen als gevolg van het verzwakt raken van ons afweersysteem. De verschijnselen kunnen betrekking hebben op delen van het – of zelfs het gehele – lichaam.

De stof die hiervoor verantwoordelijk is, heet histamine. Hoe dit proces werkt gaat als volgt. Het eten van noten (hoogwaardig in vetten en eiwitten) lokt bij het lichaam van een potentieel allergisch persoon het vrijgeven van antistoffen uit. Deze antistoffen maken zich vast aan de afweercellen. Bij de eerstvolgende keer dat deze persoon een paar noten eet, worden de cellen met antistoffen weer opengebroken waardoor histamine vrijkomt. Deze stof komt in de bloedbaan en zodoende bij de slijmvliezen van mond, neus, ogen en darmen waardoor de klachten kunnen ontstaan. Het voordoen van complicaties kan dus al heel vroeg bij kinderen voorkomen en in sommige gevallen zelfs bij baby’s die sporen van noten binnen krijgen door het drinken van moedermelk.

Gelukkig heeft niet iedereen last van complicaties. Maar als je er (erfelijke) aanleg voor hebt, heb je na het eten van noten en pinda’s, maar misschien ook bij het eten van vis en schaaldieren, op jonge leeftijd al een grotere kans op het krijgen van een allergie.

Is een noten en pinda-allergie aangeboren?

Steeds meer mensen hebben last van een allergie voor noten en/of pinda’s. Waarom dit precies is weten wij niet, maar feitelijk zijn er steeds meer mensen die klachten ervaren die te maken hebben met een allergische reactie. Sommige wetenschappers denken dat het komt doordat het wellicht erfelijk bepaald is. Kinderen die ouders of een ouder broertje of zusje hebben met hooikoorts, eczeem, voedselallergie of astma, hebben een grotere kans dat ook zij bij de geboorte deze allergie ontwikkelen.

Daarnaast worden in de cosmetische en voornamelijk de voedselindustrie steeds meer sporen of bestanddelen toegevoegd die afkomstig zijn van noten en pinda’s. Ook kunnen vitaminepreparaten dergelijke bestanddelen bevatten. De hoeveelheid klachten en de mate van ernst van de klachten kunnen per persoon zeer variëren.

 

Extreem allergische reactie

De meest heftige reactie van het afweersysteem wordt anafylaxie genoemd. Het adequaat behandelen van het ontstaan van deze allergische reactie kan van levensbelang zijn. Mensen die dit hebben meegemaakt, dragen vaak een injectiepen met adrenaline bij zich waardoor ze met een enkele toediening van deze adrenalinepen kunnen ontsnappen aan een zeer ernstige afloop. Adrenaline gaat de effecten van de anafylactische reactie in het lichaam direct tegen. Gelukkig komt anafylaxie niet veel voor.

Anafylaxie uit zich door de volgende symptomen of verschijnselen:

  • Tintelingen in mond, keel, wangen of tong
  • Lokale netelroos (urticaria)
  • Daarna reacties in veel organen
  • Vaak met overheersende ernstige benauwdheid aan de luchtwegen/astma
  • Daling van de bloeddruk
  • Het lichaam kan in shock raken

 

Testen op noten en pinda-allergie

Ga, als je vermoed dat jij en/of je kind klachten hebben van een pinda- of notenallergie, eerst naar de huisarts. Die kan de juiste diagnose vaststellen. Hij of zij zal aan de hand van het bespreken van de lichamelijke klachten de allergie al dan niet vaststellen. Als de arts een allergie vermoedt, wordt er verder onderzoek gedaan. En volgt er mogelijk een bloedonderzoek en/of een huidpriktest (de arts dient je met een prikje het extract van de voedingsstof toe).

Lees hier meer over testen van allergie.

 

Tot slot is de ultieme proef het nuttigen van een heel klein beetje voedingsstof, met andere woorden: een stukje noot of pinda. Dit wordt de voedselprovocatietest genoemd en wordt vaak herhaald bij kinderen gedurende een aantal jaren omdat die over de klachten heen kunnen groeien.
Meestal worden dit soort testen onder scherp toezicht in het ziekenhuis gedaan. Probeer dit dus alsjeblieft niet zelf uit.

 

Behandeling

Mensen met een noten en pinda-allergie zijn niet te genezen. Kinderen waarbij op jonge leeftijd de diagnose is gesteld kunnen gelukkig wel over de allergie heen groeien. Klachten kunnen dus niet goed bestreden worden maar wel voorkomen. Denk bijvoorbeeld aan het vermijden van bepaalde voedingsmiddelen met noten. Tegenwoordig hebben alle voedingsmiddelen en cosmeticaproducten een uitgebreid ingrediëntenoverzicht. Mensen met deze allergie dienen hun leven lang alert te zijn op wat zij tot zich nemen. Ook dient er bij een vermoeden van erfelijkheid niet zelf geëxperimenteerd te worden met kinderen. Dit kan leiden tot onvoorziene heftige reacties van het kinderlichaam. Kinderen kunnen het beste tot het derde levensjaar geen pinda- en noteneiwit binnen krijgen. Dus geef een kind nog geen pindakaas of hazelnootpasta!

 

Handige tips

Lees goed de etiketten van de producten en speur naar vermeldingen over het gebruik van ‘noten’ (amandel, cashewnoot, hazelnoot, hikan, hickory, kemirienoot, macadamianoot, nangainoot, paranoot, pecannoot, pistachenoot, tamme kastanje, walnoten of pinda’s).

  • Eet geen voedingsmiddelen waarvan je niet zeker weet wat erin is verwerkt.
  • Zorg voor goede voorlichting en informatie. Informeer je omgeving over je intolerantie en de bijbehorende maatregelen.
  • Zorg voor schone werkoppervlakken in de keuken. Voorkom besmetting van dieetproducten door "knoeien" met gewone producten.
  • Zorg voor schoon bestek en serviesgoed.
  • Vraag bij een etentje in een restaurant altijd wat precies in het gerecht is verwerkt (indien dit niet voldoende blijkt uit de menukaart). Bel eventueel van tevoren om te checken of ze allergievriendelijk zijn. Moeite met het kiezen van een restaurant? Klik hier voor recensies op het gebied van voedselallergie 
  • Zorg voor een goede voorbereiding wanneer je op vakantie gaat.

Laatst bewerkt 21/08/2020