Is het een verkoudheid of toch hooikoorts? Zo herken je álle symptomen

Je blijft maar niezen, maar je voelt je niet echt ziek. Vaak niezen, een verstopte neus of een vol gevoel in je hoofd; het klinkt als een gewone verkoudheid, maar het kan ook duiden op hooikoorts. Er zijn namelijk veel Nederlanders die niet weten dat ze hooikoorts hebben, simpelweg omdat de symptomen gemakkelijk verward worden met een virus. Omdat de klachten zo sterk op elkaar lijken, lopen veel mensen onnodig lang door terwijl er effectieve behandelingen beschikbaar zijn Wist je dat circa 20% van de Nederlanders te maken heeft met hooikoorts? Terwijl deze allergie tot wel 40% van de Europeanen treft, komen er in Nederland jaarlijks 72.000 nieuwe patiënten bij. Het herkennen van het volledige klachtenbeeld is de eerste stap naar grip op je allergie.

 

Hooikoorts versus verkoudheid

Zowel bij hooikoorts als een verkoudheid kun je last hebben van een verstopte neus, loopneus of niezen en een vol gevoel in je hoofd. Je voelt je niet fit en denkt in eerste instantie waarschijnlijk aan een verkoudheid. Maar hoe herken je het verschil?

De praktische verschillen waar een verkoudheid zich geleidelijk ontwikkelt en doorgaans binnen twee weken verdwijnt, nemen bij hooikoorts de klachten niet zomaar af. Hooikoortssymptomen (zoals plotselinge niesbuien, een waterige loopneus of tranende ogen) kunnen weken tot maanden aanhouden en steken elk jaar in dezelfde periode de kop op. Ook het dagelijkse patroon is een belangrijke aanwijzing: bij hooikoorts neemt het niezen in de loop van de dag vaak toe door de aanwezigheid van pollen, terwijl het in de avond of na een regenbui vaak weer afneemt.

Wat gebeurt er in het lichaam? Het fundamentele verschil tussen deze twee reacties ligt in de aansturing van je immuunsysteem. Bij een verkoudheid reageert je lichaam op een indringer van buitenaf, meestal een virus. Je immuunsysteem zet witte bloedcellen in om het virus te bestrijden en de cellen te herstellen.

Bij hooikoorts is er echter sprake van een 'misverstand' in je lichaam. Je immuunsysteem ziet onschadelijke stoffen, zoals pollen van grassen of bomen, aan voor een gevaarlijke bedreiging. Als reactie hierop maakt je lichaam de antistof Immunoglobuline E (IgE) aan. Deze antistoffen zorgen ervoor dat mestcellen in je slijmvliezen openbarsten en de stof histamine loslaten. Het is deze histamine die zorgt voor de directe zwelling, jeuk en irritatie die we herkennen als een allergische reactie.

 

Is het een virus of een allergische reactie? Zo werkt het

De onderliggende oorzaak is wat een verkoudheid echt onderscheidt van hooikoorts. Waar een verkoudheid wordt veroorzaakt door een virus dat via besmetting van mens op mens wordt overgedragen, is hooikoorts een overreactie van het eigen immuunsysteem. Het lichaam beschouwt volkomen onschadelijke pollen ten onrechte als bedreiging en produceert antilichamen en histamine om zich te verdedigen. Deze reactie verklaart meteen waarom hooikoorts, ondanks de misleidende naam, vrijwel nooit gepaard gaat met koorts en niet besmettelijk is.

Afwachten is echter geen verstandige strategie. Omdat de klachten in sommige gevallen kunnen uitgroeien tot benauwdheid of kortademigheid, kan onbehandelde hooikoorts leiden tot bijholteontstekingen of het verergeren van allergisch astma.

Het tijdig herkennen van het verschil tussen een virus en een allergie is essentieel. Zo voorkom je dat je onnodig lang doorloopt met klachten die je dagelijks leven en nachtrust negatief beïnvloeden.

Infographic die verkoudheidsverschijnselen en allergiesymptomen vergelijkt met checklists.

Infographic die verkoudheidsverschijnselen en allergiesymptomen vergelijkt met checklists.

Hooikoorts symptomen: alle klachten op een rij

Hooikoorts is een reactie van het immuunsysteem die zich niet beperkt tot de neus, maar het gehele gezicht en de luchtwegen kan beïnvloeden. De symptomen zijn als volgt onder te verdelen:

  • Neusklachten: Veelvuldig niezen, een verstopte neus of juist een waterige loopneus en aanhoudende jeuk in de neus.
  • Oogklachten: Tranende, jeukende of rode ogen die branderig kunnen aanvoelen.
  • Keel en mond: Kriebelhoest door irritatie van de slijmvliezen. Ook kun je last hebben van een "postnasale drip" (slijm dat langs de achterkant van je keel loopt) of jeuk aan je gehemelte of oren.
  • Luchtwegen: Hoesten, een piepende ademhaling en een drukkend gevoel van benauwdheid. Als je naast jeuk en niezen ook last krijgt van kortademigheid, is het extra belangrijk dit met je arts te bespreken.
  • Algehele conditie: Je kunt je moe, slap en over het algemeen "niet lekker" voelen. Dit wordt vaak veroorzaakt door een slechte nachtrust (door een verstopte neus of hoestbuien) en leidt tot vermoeidheid en moeite met concentreren.
  • Hoofdpijn: Door de zwelling van de slijmvliezen kan er druk in de bijholten ontstaan, wat hoofdpijn veroorzaakt.

Wist je dat ongeveer 80% van de mensen met astma ook last heeft van hooikoorts? Het serieus nemen van deze symptomen is essentieel; onbehandelde hooikoorts kan namelijk leiden tot bijholteontstekingen of het verergeren van allergisch astma.

Pollenseizoen in Nederland

Wanneer hebben nu de meeste mensen last van hooikoorts? Dat ligt er allereerst aan voor welke pollen iemand allergisch is. Eigenlijk kennen we 3 hoofdgroepen: bomen, grassen en (on)kruiden. Ze geven in verschillende bloeiperioden stuifmeel af, de zogenaamde pollen. Veel hooikoortspatiënten zijn zowel allergisch voor boom- als graspollen. Dat kan betekenen dat iemand een groot deel van het jaar klachten kan ervaren. Verder speelt het weer ook een belangrijke rol. Bij mooi weer en weinig regen komen veel pollen vrij en zijn ze lang in de lucht aanwezig. En de wind zorgt voor het transport van de pollen. Daarnaast kan het gehalte fijnstof te gevolge van luchtverontreiniging mede bepalend zijn. Het tijdig herkennen van de bloeiperioden is daarom de eerste stap naar het verminderen van je klachten.

Bloeiperioden:

  • Bomen: een bekende boom waarvoor veel mensen allergisch zijn is de berk. Deze bloeit vaak van maart tot mei. Andere bekende bomen zoals de els en de hazelaar bloeien al vanaf januari tot maart.
  • Grassen: de meeste graspollen zijn vooral vanaf mei actief tot augustus. Denk aan onder andere straatgras en Engels raaigras
  • (On)kruiden: dan hebben we het over bijv. de bijvoet, brandnetel of ambrosia en die staan in bloei vanaf mei tot soms wel oktober.

Goed om te weten is dat als je een allergie hebt voor de berk, je waarschijnlijk ook last hebt van bijv. de els, hazelaar en eik. Het zijn verschillende bomen, maar ze hebben één allergeen in hun pollen gemeenschappelijk waardoor je dus hooikoortsklachten van deze boomfamilie kunt krijgen. Dit geldt ook voor graspollen. De kans is groot dat als je allergisch bent voor één grassoort je ook allergisch reageert op andere grassoorten. Via de website of app van Pollennieuws kun je je heel goed laten informeren over de pollenverwachting, of klik hier voor de actuele pollenverwachting.

 

Wat kan ik aan hooikoorts doen?

Hooikoorts wordt vaak niet serieus genomen door mensen zelf, terwijl het een enorme invloed kan hebben op het dagelijks leven. Als je veel moet niezen, last hebt van jeukende ogen en een vol gevoel in je hoofd, zul je ook moeite hebben om je te concentreren. Ook kun je weinig energie hebben en je vermoeid voelen doordat je slechter slaapt. Kortom: je voelt je niet fit.

Het herkennen van je klachtenbeeld is de eerste stap naar grip op je allergie. Gelukkig zijn er kleine aanpassingen die direct verlichting kunnen geven zonder dat er direct medicatie aan te pas komt. Denk aan het checken van de pollenradar via de app klarify om te zien wanneer bomen of grassen bloeien. Ook helpt het om ramen op winderige dagen dicht te houden, je wasgoed niet buiten te drogen en je haar voor het slapengaan te wassen om stuifmeel te verwijderen. Zelfs een beetje vaseline rond je neus kan al helpen om rondzwevende pollen op te vangen.

Je persoonlijke klarify-app

Download onze gratis app
  • Last van pollen? Met de klarify-app houd je makkelijk bij hoe je je voelt en hoeveel last je hebt. Ontvang polleninformatie, een allergiekalender en tips op basis van het weer en de luchtkwaliteit. Gratis en zonder advertenties!
Ontdek de app

Verschillende behandelmethodes zijn:

  • Klachten voorkomen door (zo veel mogelijk) pollen van grassen en bomen te vermijden. Maar dit is een vrij onmogelijke taak!
  • Onderdrukken van de klachten met behulp van symptomatische medicatie
  • Allergie immunotherapie, aanpakken van de oorzaak van hooikoorts
Een dokter met laptop maakt aantekeningen op papier

 

Naar de huisarts of allergiespecialist

Weet je nog niet zeker of je daadwerkelijk last hebt van hooikoorts? Om een eerste indicatie te krijgen, kun je de online zelftest doen. Let wel op: deze test is geen vervanging voor een bezoek aan je arts, maar dient als een eerste stap in het duiden van je klachten.

Heb je last van de beschreven symptomen? Blijf er dan niet mee lopen. Hooikoorts wordt vaak niet serieus genomen, terwijl het een enorme invloed kan hebben op je dagelijks leven, je energieniveau en je concentratievermogen. Mocht je de symptomen herkennen, breng dan een bezoek aan je huisarts waar de diagnose hooikoorts definitief gesteld kan worden. De huisarts kan een allergietest afnemen om precies vast te stellen voor welke pollen jij gevoelig bent. Je kunt ook een thuistest doen van Homed-IQ deze doe je thuis en wordt in het lab onderzocht. Met de uitslag kan je naar de huisarts.

Indien nodig kan je huisarts of een online huisarts een behandeling voorschrijven. Mocht je merken dat je klachten bij herhaald bezoek niet onder controle komen, vraag dan om een verwijzing naar een specialist, zoals een allergoloog of KNO-arts. Een specialist kan breder kijken naar oplossingen wanneer standaardmedicatie niet voldoende verlichting biedt, of wanneer je de oorzaak van je allergie structureel wilt aanpakken.

    :

    Jouw quiz score

    We zijn er om je te helpen

    Bedankt voor het lezen van dit artikel. We hopen dat dit artikel je heeft geholpen om het verschil tussen een verkoudheid of allergie te ontdekken en de juiste stappen te ondernemen. Neem gerust contact met ons op als je vragen hebt. Je kunt ons per e-mail bereiken.

    Je kunt Alles over Allergie ook vinden op Instagram, Facebook, Youtube en TikTok. Ook in onze nieuwsbrief vind je betrouwbare tips en advies om je te helpen van het leven te genieten zonder dat je allergie je in de weg staat. Je kunt je onderaan deze pagina inschrijven.

    Op allesoverallergie.nl maken wij wetenschappelijk onderbouwde informatie over allergie eenvoudig beschikbaar. De kennis die wij hebben opgedaan, delen wij graag met zoveel mogelijk mensen. Zo kunnen wij mensen met allergie waar mogelijk helpen. Om dit goed te kunnen doen, gebruiken wij actuele en betrouwbare informatiebronnen. Onze informatie wordt door gezondheidsprofessionals beoordeeld, voordat wij deze delen. De redactie van allesoverallergie.nl streeft ernaar om altijd nauwkeurig, duidelijk en objectief te communiceren. In dit redactiebeleid staat hoe wij dat doen.