Anafylaxie

Wat is anafylaxie?

Vaak bestaat een allergische reactie alleen uit wat irritatieklachten, zoals een jeukende huid of loopneus. Maar soms kan iemand een ernstige allergische reactie krijgen, die zelfs levensbedreigend kan zijn. Er wordt geschat dat in Europa 3 op de 1000 mensen (0,3%) een anafylactische reactie meemaakt.

Als je vermoedt dat iemand in jouw omgeving een anafylactische reactie heeft, bel dan direct 112.

Lees meer over allergieklachten.

Symptomen van anafylaxie

 

Waaraan herken ik een anafylactische reactie?

Een anafylactische reactie kan ontstaan binnen een paar seconden tot een aantal uren na blootstelling aan de stof (het allergeen) waar je allergisch voor bent. Bij een anafylactische reactie zijn meerdere organen betrokken.

Een anafylactische reactie kan de volgende symptomen hebben:

  • Allergische reactie ogen, lippen en gezicht: jeuk en/of zwelling. Een metaalachtige smaak en/of jeuk in de mond
  • Allergische reactie huid: jeuk, warm en rood worden, netelroos, zwellingen
  • Allergische reactie maag- en darmkanaal: overgeven, last van krampen en diarree
  • Allergische reactie ademhaling: zwelling van de keel, benauwdheid, kortademigheid, hoesten, piepende ademhaling
  • Allergische reactie hart- en bloedvaten: zwakke pols, duizeligheid, bewusteloosheid, hartritmeverstoring (veel sneller of langzamer), een snelle bloeddrukdaling (in dit geval ziet men erg bleek)
  • Allergische reactie zenuwstelsel: onrust, gevoel van angst, licht gevoel in het hoofd.

Lees meer over de symptomen van anafylaxie.

Wat zijn mogelijke oorzaken van een anafylactische reactie?

De meest voorkomende veroorzakers van anafylaxie zijn voedselallergie en insectengif allergie (wespen- of bijensteken). Voedselallergenen die een anafylactische reactie kunnen veroorzaken zijn vooral pinda’s en noten. De laatste jaren is het aantal anafylactische reacties toegenomen, waarschijnlijk veroorzaakt door een stijging in het aantal voedselallergieën.

voedselallergie pinda's

Andere veroorzakers van anafylactische reacties zijn medicijnen, latex en lichamelijke inspanning. In 20% van alle gevallen kan de oorzaak van een anafylactische reactie niet achterhaald worden.

Lees meer over voedselallergie en insectengifallergie.

Wat kan ik zelf aan anafylaxie doen?

 

Vermijden

Het is belangrijk om te weten welk allergeen de anafylactische reactie heeft veroorzaakt om de kans op herhaling te verkleinen. Ga naar de huisarts om dit vast te stellen. Het is belangrijk dat je probeert het allergeen te vermijden die de anafylactische reactie heeft veroorzaakt. Ben je bijvoorbeeld allergisch voor pinda’s? Kijk dan goed op het voedingsmiddeletiketten of deze sporen van pinda’s bevatten.

Houdt ook rekening met kruisreactiviteit. Soms reageren mensen die allergisch zijn voor bijvoorbeeld latex ook op bepaalde voedingsmiddelen, zoals banaan, avocado en kiwi. Dit komt omdat de structuur van het allergeen in latex lijkt op de allergenen in dit voedsel. Het immuunsysteem is niet in staat deze allergenen van elkaar te onderscheiden en reageert op allen allergisch. Dit verschijnsel heet kruisreactiviteit.

Een overzicht van allergische kruisreacties kun je hier downloaden.

 

Medicijnen

Omdat je altijd risico loopt op een nieuwe anafylactische reactie is het belangrijk een behandelplan te bespreken met je (huis)arts. Dan weet je hoe je moet handelen als je een anafylactische reactie krijgt. Anafylactische reacties kunnen worden behandeld met medicijnen. In de eerste instantie wordt vaak eerst adrenaline toegediend. Adrenaline werkt direct op hart, bloedvaten en longen waardoor de bloeddruk stijgt. Adrenaline kan de fatale gevolgen van anafylaxie tegengaan. De adrenaline zit in een injectiespuit in de vorm van een pen die je heel gemakkelijk zelf kunt gebruiken. Na gebruik van adrenaline moet er altijd direct medische hulp worden gezocht.

De (huis)arts kan beslissen of het nodig is om een adrenaline-pen altijd bij je te dragen. De adrenaline in de noodpen is beperkt houdbaar: het is daarom belangrijk de uiterste gebruiksdatum in de gaten te houden en op tijd een nieuwe noodpen aan te vragen.

 

Wat kun je nog meer doen?

Het is belangrijk om mensen in jouw omgeving in te lichten over je allergie, zodat zij hiermee rekening kunnen houden en weten wat ze moeten doen als je een anafylactische reactie hebt.

Handige tips bij anafylaxie

  • Lees goed de etiketten van de producten. Oriënteer je goed op alle benamingen op productverpakkingen van het allergeen waar je allergisch voor bent. Voor meer informatie kijk op de site van het voedingscentrumKlik hier voor een lijst met allergenen en hun productnamen.  
  • Let op wijzigingen in de receptuur van producten.
  • Eet geen voedingsmiddelen waarvan je niet zeker weet wat erin is verwerkt. Het Nederlands Anafylaxis Netwerk publiceert voedselallergie-waarschuwingen op hun website. Ze publiceren producten, waarvan bekend is dat het productetiket onvolledige informatie bevat. Lees hier meer.
  • Zorg voor goede voorlichting en informatie. Informeer je omgeving over je allergie en de bijbehorende maatregelen
  • Vraag begeleiding van een diëtist
  • Zorg voor schone werkoppervlakken in de keuken. Voorkom besmetting van dieetproducten door "knoeien" met gewone producten
  • Zorg voor schoon bestek en serviesgoed
  • Zorg dat je altijd je medicijnen of adrenalinepen, indien nodig, bij je hebt
  • Vraag bij een etentje in een restaurant altijd wat precies in het gerecht is verwerkt (indien dit niet voldoende blijkt uit de menukaart). Bel eventueel van tevoren om te checken of ze allergievriendelijk zijn. Moeite met het kiezen van een restaurant? Kijk dan eens op deze website voor recensies en aanbevelingen: voedselallergie.nl 
  • Zorg voor een goede voorbereiding wanneer je op vakantie gaat
 

Laatst bewerkt 21/08/2020