Glutenintolerantie

Wat is glutenintolerantie?

Glutenintolerantie (ook wel coeliakie genoemd) komt voor bij zo’n 170.000 Nederlanders (ongeveer 1%). Mensen met glutenintolerantie kunnen gluten niet verdragen. Wanneer zij wel gluten eten, zal het slijmvlies van de dunne darm zodanig beschadigen, dat de darmvlokken verdwijnen. De darmvlokken vormen een enorm oppervlak, benodigd om voedingsstoffen op te nemen. Als de darmvlokken kapot gaan, wordt de dunne darm te glad en daardoor worden voedingsstoffen dus slecht opgenomen. Hierdoor ontstaan op den duur forse tekorten aan bepaalde vitamines en mineralen en neemt het gewicht af. Door deze gevolgen ontstaan ook weer lichamelijke klachten, zoals vermoeidheid.

Daarnaast hebben sommige mensen met glutenintolerantie ook lactose-intolerantie, echter wordt deze lactose-intolerantie vaak minder zodra de darm weer hersteld is. Voor mensen die lactose-intolerant zijn wordt het aangeraden om dan (tijdelijk) hun lactose inname te beperken en zuivelproducten te vervangen.

Lees meer over lactose-intolerantie.

Heb ik een glutenallergie?

‘Glutenallergie’ is een veelgebruikte term die eigenlijk helemaal niet bestaat. Bij een allergie reageert het menselijk afweersysteem (het immuunsysteem) op stoffen van buitenaf waar het lichaam normaal gesproken niet heftig op behoort te reageren. Een dergelijke reactie komt niet voor bij glutenintolerantie. Bij glutenintolerantie heeft het immuunsysteem een omgekeerde reactie, cellen die goed functioneren kunnen dan worden aangevallen door het eigen immuunsysteem. Hierdoor kunnen organen, waarin deze cellen zich bevinden, beschadigen. Dit betekent dat glutenintolerantie een auto-immuunziekte is.

Lees meer over allergieën.

 

Heb ik last van glutenintolerantie of van glutensensitiviteit? 

Glutenintolerantie is niet hetzelfde als glutensensitiviteit. Mensen met glutensensitiviteit ervaren ook darmklachten na consumptie van gluten, maar dit is niet aantoonbaar in het bloed of de darm. In tegenstellig tot glutenintolerantie is glutensensitiviteit geen auto-immuunziekte. Om glutensensitiviteit vast te stellen, moeten ten eerste gluten intolerantie en andere darmziekten uitgesloten worden. Vervolgens worden gluten uit het voedingspatroon geëlimineerd om te kijken of dit zorgt voor een reducering van de darmklachten.

 

Oorzaak van glutenintolerantie

Waardoor glutenintolerantie precies veroorzaakt wordt, is niet bekend. Het is wel duidelijk dat erfelijkheid een oorzaak kan zijn. Als een van de ouders glutenintolerantie heeft, dan is er bij het kind een verhoogde kans van 5 – 10 % op glutenintolerantie.

Meest voorkomende symptomen van glutenintolerantie

Glutenintolerantie kan leiden tot veel verschillende klachten. Hieronder is een overzicht te vinden van de meest voorkomende klachten.

  • Chronische diarree
  • Obstipatie
  • Plakkende, stinkende ontlasting
  • Opgeblazen buik
  • Verminderde eetlust
  • Braken
  • Gewichtsverlies, ondergewicht
  • Vermoeidheid
  • Bloedarmoede
  • Depressiviteit
  • Stemmingswisselingen
  • Botontkalking
  • Onvruchtbaarheid

Naast de bovenstaande klachten kunnen kinderen met glutenintolerantie andere klachten ervaren, namelijk:

  • Huilerigheid
  • Groeistoornissen
  • Vertraagde pubertijd

 

Glutenintolerantie testen 

Door middel van bloedonderzoek kan gekeken worden of er antistoffen tegen gluten aanwezig zijn. Glutenintolerantie is immers een auto-immuunziekte. Als er antistoffen aanwezig zijn, kan besloten worden nog verder onderzoek te doen. Als er in het bloed geen antistoffen zichtbaar zijn, is het zo goed als zeker dat glutenintolerantie uitgesloten is.

Door middel van bijv. een gastroscopie (een kijkonderzoek in de slokdarm, de maag en de twaalfvingerige darm) kan er een stukje weefsel van de darm, ofwel een darmbiopt, worden afgenomen. Onder de microscoop kan vervolgens gekeken worden of de darmvlokken beschadigd zijn. Met de gastroscopie kan glutenintolerantie definitief worden vastgesteld. Het is aan de specialist om te bepalen of dergelijke onderzoeken aan te bevelen zijn en het advies hiervoor is afhankelijk van verschillende factoren en kan daarom per persoon verschillen.

 

Behandeling van glutenintolerantie

De behandeling bestaat uit het volgen van een glutenvrij dieet, je hele leven lang. De klachten zullen langzaam maar zeker verdwijnen en na een halfjaar, tot uiterlijk een jaar is de dunne darm weer hersteld. Bij het opstellen van een glutenvrij dieet kan hulp van een diëtist raadzaam zijn.

Wanneer er naast glutenallergie sprake is van bloedarmoede kan aanvulling van bepaalde vitaminen en mineralen voorgeschreven worden. Foliumzuur, vitamine B12 en ijzer zijn hierbij van belang.

Laatst bewerkt 28/02/2020